ارزیابی روند تغییرات دانه‌های روغنی در الگوی کشت استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

2 دانشیار بخش تحقیقات نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

چکیده

استان گلستان یکی مهمترین قطب‌های تولید دانه‌های روغنی درکشور است به نحوی که در تولید کلزا، سویا و آفتابگردان رتبه یک کشوری است. به همین دلیل برنامه‌ریزان با دو هدف در برنامه الگوی کشت استان به این گیاهان، رویکردی افزایشی دارند. یک هدف تامین بخشی از روغن مورد نیاز کشور و هدف دوم حفظ پایداری منابع پایه است. دانه‌های روغنی در استان گلستان هم به‌صورت پاییزه و زمستانه (کلزا، کاملینا، گلرنگ) و هم به‌صورت بهاره و تابستانه (سویا، آفتابگردان و کنجد) کشت می‌شوند. این مقاله به ارزیابی برنامه توسعه این گیاهان در دو بخش مجزا می‌پردازد که بر پایه اجرای الگوی کشت دو ساله (03-1402و 04-1403) با شرایط اقلیمی متفاوت (بارندگی مطلوب در سال نخست و خشکسالی در سال دوم) انجام شده است. در بخش اول ضمن ارایه کمّی تغییرات دو ساله سطح و تولید مشخص خواهد شد که سهم کدامیک از شاخص‌ها (سطح یا عملکرد) در تولید نقش ایفا کردند. در بخش دوم هم با توجه به برنامه الگوی کشت میزان تحقق برنامه برای هر گیاه به تفکیک مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. بطورکلی، نتیجه ارزیابی نشان داده است که تغییرات تولید چه در شرایط ترسالی و چه در شرایط خشکسالی عمدتا ناشی از سطح است و عملکرد در تغییرات تولید اثر کمتری دارد. علیرغم تدوین برنامه‌های افزایش سطح در الگوی کشت برای گیاهان دانه‌روغنی، نتایج عمدتاً به سمت کاهش سطح گرایش دارند. عوامل متعددی در این امر دخیل هستند ولی اصلی‌ترین دلیل کاهش سطح گیاهان دانه روغنی اقتصادی نبودن این گیاهان همراه با عملکرد پایین در مقابل گیاهان رقیب می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

گیاهان دانه روغنی
دوره 8، شماره 1
شهریور 1405
صفحه 1-9

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار