دانشیار موسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.
چکیده
کشاورزان پنبهکار به دلیل کم آبی، همزمان شدن کشت پنبه با آبیاری گندم و اقتصادی نبودن پنبه، کشت پنبه را بعد از برداشت گندم انجام می‌دهند. کشت پنبه بعد از برداشت گندم به دلیل کوتاه شدن دوره رشد و فرارسیدن سرما در انتهای فصل رشد دچار خسارت شده و با چالش همراه است. کشت نشایی پنبه راهکاری برای رفع این مشکل و افزایش کارآیی زمین و اقتصادی شدن زراعت پنبه است. در این تحقیق سه رقم پنبه (ساجدی، تابان و گلستان) به دو صورت بذری و کشت نشاء در سینی نشاء در سطح سه هکتار در بجنورد کشت شدند. جهت مقایسه کشت نشایی با کشت بذری، بذر این سه رقم نیز در زمان انتقال نشاء در مزرعه کشت شدند. نتایج نشان داد که رشد نشاها بهتر از بذری بود به نحوی که حدود 20 روز زودتر به گل رفتند و غوزه‌ها سریع‌تر باز شدند. همچنین باز شدن غوزه‌ها نیز در هر سه رقم در کشت نشایی سریع‌تر از کشت بذری بود، به‌عبارتی کشت نشایی سبب تسریع مراحل رشدی و زودرسی شده است. همین موضوع سبب شده علی‌رغم کمتر بودن وزن غوزه هر سه رقم در روش کشت نشایی از بذری، عملکرد چین اول هر سه رقم در کشت نشایی بیشتر از کشت بذری بود. به طور مثال، وزن غوزه رقم تابان در کشت بذری و نشایی به ترتیب برابر با 6/05 و 5/47 گرم بود، ولی با این وجود عملکرد این رقم در کشت نشایی (5347 کیلوگرم در هکتار) به مقدار 33/67 درصد بیشتر از کشت بذری (4000 کیلوگرم در هکتار) بود. تحقیقات نشان داده است که اگر کشت نشایی سبب افزایش حداقل 500 کیلوگرم وش در هکتار گردد، هزینه‌های کشت نشایی را پوشش داده و بیشتر از این مقدار، سود حاصل از نشاکاری است.
)