ارزیابی تاثیر کودهای شیمیایی، آلی و زیستی بر عملکرد دو رقم سیاه‌دانه در استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترا بیوتکنولوژی کشاورزی-گیاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانش آموخته دکترا زراعت ، دانشگاه تهران، ایران.

3 دانش آموخته دکترا ژنتیک و بهنژادی گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانش آموخته دکترا اکولوژی زراعی، محقق موسسه تحقیقات کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

5 دانش آموخته کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، کارشناس موسسه تحقیقات کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

چکیده

سیاه‌دانه یکی از گیاهان دارویی و دانه روغنی با ارزش اقتصادی بالا است که مدیریت صحیح تغذیه آن نقش مهمی در افزایش عملکرد و کاهش هزینه‌های تولید دارد. به منظور بررسی تاثیر کودهای شیمیایی، زیستی و آلی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام پابلند و پاکوتاه سیاه‎دانه، آزمایشی به صورت کرت‎های خرد شده در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه گنبدکاووس، در سال زراعی 1402 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دو رقم پابلند و پاکوتاه سیاه‎دانه به عنوان عامل اصلی و5 نوع کود شامل شاهد (بدون اعمال هیچ گونه کود)، کود شیمیایی (اوره 46 درصد)، کود بیولوژیک باسیلوس سوبتیلیس، کود آلی کمپوست قارچ و ورمی کمپوست به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد استفاده از کودهای آلی و زیستی، به‌ویژه کمپوست قارچ و ورمی‌کمپوست، موجب بهبود رشد گیاه، افزایش تعداد کپسول و دانه و در نهایت افزایش عملکرد سیاه‌دانه شد. عملکرد حاصل از مصرف کود زیستی مشابه کود شیمیایی بود که این موضوع نشان‌دهنده امکان کاهش مصرف کودهای شیمیایی است. با توجه به اختلاف اندک عملکرد  بین دو رقم با توجه به دوره رشد کوتاهتر رقم پاکوتاه که امکان فرار از تنش گرمای انتهای فصل را فراهم می‎کند، این رقم نیز به‎عنوان گزینه‎ای مناسب و اقتصادی برای کشت در شرایط دیم استان گلستان معرفی می‎شود.  بر اساس نتایج، استفاده از کودهای آلی و زیستی می‌تواند به‌عنوان راهکاری مؤثر برای افزایش عملکرد سیاه‌دانه، کاهش هزینه‌های تولید و حرکت به سمت کشاورزی پایدار در استان گلستان مورد توصیه قرار گیرد.